საქართველოში ინვესტიციების 10 მიზეზი
1. პოლიტიკური და ლიბერალური ეკონომიკური რეფორმები
2. მიმზიდველი მაკროკეკონომიკური გარემო
3. კონკურენტული სავაჭრო წესები
4. ლიბერალური საგადასახადო კოდექსი
5. სახელმწიფო ქონების პრივატიზაცია
6. მოდერნიზებული ბიზნეს ლიცენზიების სისტემა
7. რეფორმირებული ტექნიკური რეგულირების სისტემა
8. სტრატეგიული გეოგრაფიული ადგილმდებარეობა
9. კონკრეტული საბანკო სექტორი
10. საქართველო - უძველესი კულტურისა და ტრადიციების მქონე ქვეყანა
საქართველო წარმოადგენს ხიდს, რომელიც რამოდენიმე ეკონომიკურ რეგიონს აკავშირებს და იგი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი სატრანზიტო ქვეყანაა. ევროპისა და აზიის გზაჯვარედინზე მყოფი, იგი ბუნებრივი სატრანსპორტო დერეფნის როლს ასრულებს. საქართველო ყველაზე მოკლე სატრანზიტო მარშუტია დასავლეთსა და ცენტრალურ აზიას შორის ნავთობისა და გაზის, ისევე, როგორც მშრალი ტვირთის ტრანსპორტირებისათვის.
2003 წლის შემდეგ საქართველოს მთავრობის მიერ საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესების მიზნით განხორციელებულმა რეფორმებმა და ინიციატივებმა დადებითი შედეგები გამოიღო, რაც საერთაშორისო კვლევებითა და შეფასებებითაც დასტურდება:
- 2005 წელს პირდაპირმა უცხოურმა ინვესტიციებმა საქართველოში შეადგინა 449,8 მილიონი აშშ დოლარი (2004 წელს - 499 მილიონი აშშ დოლარი).Gგარკვეული კლება წინა წლებთან შედარებით გამოწვეული იყო ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენის მშენებლობის დამთავრებით, თუმცა სხვა ინვესტიციების (არა ნავთობსადენთან დაკავშირებული) მოცულობა 2004 წელთან შედარებით გაიზარდა 44 მილიონი აშშ დოლარით - 139 მილიონი აშშ დოლარიდან 183 მილიონ აშშ დოლარამდე. 2006 წელს პირდაპირმა უცხოურმა ინვესტიციებმა საქართველოში 1, 190 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა, რაც 740,2 მლნ აშშ დოლარით აღემატება წინა წლის მაჩვენებელს. 2007 წელს პირდაპირმა უცხოურმა ინვესტიციებმა საქართველოში შეადგინა 2 014,8 მილიონი აშშ დოლარი (2006 წელთან შედარებით ზრდა შეადგენს 824 მლნ აშშ დოლარს). 2008 წელს პირდაპირმა უცხოურმა ინვესტიციებმა საქართველოში შეადგინა 1 564 მლნ აშშ დოლარი (2007 წელთან შედარებით კლება შეადგენს 450 მლნ აშშ დოლარს). 2009 წელს პირდაპირმა უცხოურმა ინვესტიციებმა საქართველოში შეადგინა 658.4 მლნ აშშ დოლარი (2008 წელთან შედარებით კლება შეადგენს 905.6 მლნ აშშ დოლარი).
- დაზუსტებული მონაცემებით 2010 წელს პირდაპირმა უცხოურმა ინვესტიციებმა საქართველოში შეადგინა 814.0 მილიონი აშშ დოლარი (რაც 24%-ით მეტია წინა წელთან შედარებით). წინასწარი მონაცემებით 2011 წელს პირდაპირმა უცხოურმა ინვესტიციებმა საქართველოში შეადგინა 543.1 მილიონი აშშ დოლარი.
ძირითადი ქვეყნების წილი მთლიან პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებში 2011 წელი
|
ქვეყანა
|
მოცულობა
(მლნ აშშ დოლარი)
|
წილი (%)
|
|
ნიდერლანდები
|
213.4
|
21.8
|
|
დანია
|
99.9
|
10.2
|
|
საერთაშორისო ორგანიზაცია
|
94.5
|
9.6
|
|
კვიპროსი
|
94.2
|
9.6
|
|
თურქეთი
|
77.4
|
7.9
|
|
რუსეთი
|
52.3
|
5.3
|
|
აზერბაიჯანი
|
44.8
|
4.6
|
|
ლუქსემბურგი
|
41.9
|
4.3
|
|
ვირჯინიის კუნძულები
|
40.8
|
4.2
|
|
გაერთიანებული სამეფო
|
37.2
|
3.8
|
ძირითადი ქვეყნების წილი მთლიან პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებში 2010 წელი
|
ქვეყანა
|
მოცულობა
(მლნ აშშ დოლარი)
|
წილი (%)
|
|
აშშ
|
135.8
|
16.7
|
|
თურქეთი
|
91.8
|
11.3
|
|
ნიდერლანდები
|
73.4
|
9.0
|
|
გაერთიანებული სამეფო
|
59.0
|
7.2
|
|
აზერბაიჯანი
|
58.0
|
7.1
|
|
არაბთა გაერთანებული ემირატები
|
55.5
|
6.8
|
- ევროკავშირის ქვეყნებიდან საქართველოში შემოსული პირდაპირი ინვესტიციების მოცულობამ 2006 წელს 407.1 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა, რაც 163.4 მლნ აშშ დოლარით აღემატება წინა წლის მაჩვენებელს. ამასთან ნომინალური ზრდის მიუხედავად, ევროკავშირის წილი მთლიან ინვისტიციებში მკვეთრად დაეცა როგორც წლიურ, ისე კვალტალურ ჭრილში. ამის მიზეზი სამხრეთ კავკასიის (შაჰ-დენიზის) გაზსადენის მშენებლობის დამამთავრებელ ფაზაში შესვლა იყო. 2007 წელს ევროკავშირის ქვეყნებიდან საქართველოში შემოსული პირდაპირი ინვესტიციების მოცულობამ შეადგინა 1132.7 მლნ აშშ დოლარი, რაც 725.6 მლნ აშშ დოლარით აღემატება გასული წლის მაჩვენებელს. 2008 წელს ევროკავშირის ქვეყნებიდან საქართველოში შემოსული პირდაპირი ინვესტიციების მოცულობამ შეადგინა 476.6 მლნ აშშ დოლარი (კლება წინა წელთან შედარებით შეადგენს 656.0 მლნ აშშ დოლარს). წინასწარი მონაცემებით 2009 წელს ევროკავშირის ქვეყნებიდან საქართველოში შემოსული პირდაპირი ინვესტიციების რიცხვმა შეადგინა 224.1 მლნ აშშ დოლარი (კლება წინა წელთან შესაბამის პეროიდთან შედარებით შეადგენს 252.5 მლნ აშშ დოლარს).
- 2010 წელს ევროკავშირის ქვეყნებიდან საქართველოში შემოსული პირდაპირი ინვესტიციების რიცხვმა შეადგინა 248.2 მლნ აშშ დოლარი. 2011 წლის იანვარ-ივნისში ევროკავშირის ქვეყნებიდან საქართველოში შემოსული პირდაპირი ინვესტიციების რიცხვმა შეადგინა 142.7 მლნ აშშ დოლარი.
ევროკავშირის ქვეყნების მიერ საქართველოში განხორციელებული პირდაპირი ინვესტიციები (მლნ აშშ დოლარი)
|
ქვეყნები
|
2007
|
2008
|
2009
|
2010
|
2011
|
|
სულ
|
2014.8
|
1 564
|
658.4
|
814.0
|
980.6
|
|
ევროკავშირი
|
1132.7
|
476.6
|
224.1
|
248.2
|
543.1
|
|
ავსტრია
|
11.4
|
51.5
|
14.5
|
10.0
|
22.2
|
|
ჩეხეთი
|
227.9
|
34.9
|
15.1
|
24.2
|
9.6
|
|
დანია
|
158.1
|
0.3
|
0.1
|
0.02
|
99.9
|
|
დიდი ბრიტანეთი
|
145.5
|
149.0
|
63.5
|
59.0
|
37.2
|
|
ესპანეთი
|
3.6
|
5.5
|
0
|
0.09
|
0
|
|
ესტონეთი
|
0.6
|
0
|
4.6
|
0
|
0
|
|
გერმანია
|
57.0
|
40.6
|
3.7
|
12.8
|
24.6
|
|
ირლანდია
|
0
|
0.22
|
0.05
|
0.3
|
0.1
|
|
იტალია
|
15.2
|
6.0
|
1.2
|
5.1
|
0
|
|
კვიპროსი
|
148.6
|
26.2
|
0
|
40.4
|
94.2
|
|
ლუქსემბურგი
|
9.2
|
5.7
|
6.2
|
7.1
|
41.9
|
|
ნიდერლანდები
|
299.3
|
135.9
|
105.7
|
73.4
|
213.4
|
|
პოლონეთი
|
0
|
0.02
|
0.006
|
0.05
|
0
|
|
საბერძნეთი
|
1.3
|
0
|
2.5
|
4.5
|
1.0
|
|
საფრანგეთი
|
43.7
|
8.2
|
11.9
|
0
|
5.5
|
|
შვედეთი
|
6.8
|
7.6
|
0
|
0
|
0
|
|
უნგრეთი
|
1.0
|
1.0
|
0
|
0
|
0
|
|
ლატვია
|
3.1
|
0.76
|
0
|
0
|
0
|
|
ლიტვა
|
0.3
|
0
|
3.4
|
2.4
|
0
|
|
ბულგარეთი
|
0.02
|
0.01
|
0
|
0
|
0.5
|
|
ბელგია
|
1.6
|
0.06
|
0.1
|
0.02
|
0.1
|
|
მალტა
|
0
|
0
|
0
|
16.8
|
5.4
|
|
პორტუგალია
|
0.01
|
0.1
|
0.02
|
0.02
|
0.01
|
|
რუმინეთი
|
0
|
5.4
|
0
|
0
|
0.04
|
|
სლოვაკეთი
|
0
|
0
|
0.02
|
0.008
|
0
|
|
ევროკავშირის წილი %
|
56.2
|
30.5
|
29.5
|
30.5
|
55.4%
|
ბმული:
www.geostat.ge